Hasta araçları
Ölçekler, formlar ve rehberler
Kendi kendinize doldurabileceğiniz değerlendirme ölçekleri, klinikte kullandığımız takip formları ve tedavi sürecinde işe yarayan kısa rehberler. Ölçek puanları tarayıcınızda hesaplanır, hiçbir yanıt gönderilmez ya da saklanmaz.
Kendi kendine değerlendirme ölçekleri 17
- WHO-5 Son iki haftadaki genel iyi oluş düzeyini ölçer. Puan düşükse ayrıntılı değerlendirme önerilir.
- GAD-7 Son iki haftadaki yaygın kaygı belirtilerinin sıklığını ölçer.
- ISI Uykusuzluğun şiddetini ve gündüz işlevselliğe etkisini değerlendirir.
- PHQ-9 Son iki haftadaki depresyon belirtilerinin sıklığını ölçer. Dünyada en yaygın kullanılan kısa depresyon ölçeğidir.
- AUDIT Alkol kullanımını; tüketim, bağımlılık belirtileri ve zarar boyutlarında tarar. Dünya Sağlık Örgütü aracıdır.
- DSM-5 Agorafobi Şiddeti Son yedi gündeki agorafobi belirtilerinin şiddetini ölçer.
- DSM-5 Özgül Fobi Şiddeti Belirli bir korku nesnesine ilişkin belirtilerin şiddetini ölçer.
- DSM-5 Panik Şiddeti Son yedi gündeki panik belirtilerinin şiddetini ölçer (DSM-5 şiddet ölçeği).
- DSM-5 Sosyal Kaygı Şiddeti Son yedi gündeki sosyal kaygı belirtilerinin şiddetini ölçer (DSM-5 şiddet ölçeği).
- DSM-5 YAB Şiddeti Son yedi gündeki yaygın anksiyete belirtilerinin şiddetini ölçer (DSM-5 şiddet ölçeği).
- ASRS v1.1 Erişkinlerde dikkat eksikliği ve hiperaktivite belirtilerini tarar. İlk altı madde tarama, geri kalanı ayrıntı bölümüdür.
- PCL-5 Travma sonrası stres belirtilerinin son bir aydaki şiddetini DSM-5 kümelerine göre ölçer.
- PID-5-BF DSM-5 boyutsal kişilik modelinin beş alanını 25 maddeyle tarar. Tanı koymaz; profil görüşmede yorumlanır.
- MCQ-30 Düşünceler ve endişe hakkındaki inançları beş boyutta ölçer. Metakognitif terapide kullanılır; kesme puanı yoktur, boyut profili yorumlanır.
- LSAS 24 sosyal durumda hem kaygı hem kaçınma düzeyini ayrı ayrı derecelendirir.
- PADUA Obsesif kompulsif belirtilerin türünü ve şiddetini dört alanda değerlendirir. Uzun bir ölçektir; sakin bir ortamda doldurulması önerilir.
- PID-5 DSM-5 boyutsal kişilik modelinin 25 yönünü ve 5 alanını ölçen kapsamlı envanter. 220 madde; tek oturumda bitmesi şart değil, ama sonuç yalnızca bu tarayıcıda hesaplanır ve kaydedilmez.
Yazdırılabilir formlar
- Uyku günlüğüİki haftalık uyku kaydı. Uykusuzluk değerlendirmesinin temeli.Her sabah 1 dk
- Duygudurum çizelgesiAylık, −4 / +4 aralığında günlük duygudurum işareti; uyku, ilaç ve olaylarla birlikte.Her akşam 1 dk
- İlaç takip formuHangi ilaç, hangi doz, hangi gün alındı; yan etkiler tarihiyle.Her doz 5 sn
- İlk görüşmeye hazırlıkİlk görüşmede sorulacakların listesi. Önceden düşünüp not almak için.15 dk, bir kez
Depresyon 2
- Davranışsal Aktivasyon: Enerji BeklemeyinDepresyonun en büyük tuzağı: "Kendimi iyi hissedince yaparım." Beyin bu enerjiyi kendiliğinden vermez; önce yaparsınız, enerji arkadan gelir.
- Depresyonu AnlamaDepresyon sadece üzüntü değildir; biyolojik, psikolojik ve sosyal etkenlerin birlikte rol oynadığı, tedavi edilebilir tıbbi bir hastalıktır. Beyindeki ileti sistemleri (serotonin, noradrenalin, dopamin) bu sürecin bir parçasıdır, ancak tek nedeni değildir.
Anksiyete 5
- Maruz Kalma EgzersizleriAnksiyeteyi yenmenin en iyi kanıtlanmış yolu, kaçındığınız şeye yavaş yavaş maruz kalmaktır.
- Anksiyeteyi AnlamaAnksiyete, beynin tehlikeye karşı doğal alarm sistemidir. Sorun, alarmın gereksiz yere ve sık çalmasıdır.
- Diyafram Nefesi ve 4-7-8 TekniğiNefes teknikleri otonom sinir sistemini sakinleştirir. Düzenli pratikle panik/anksiyete anında işe yarar.
- Panik Atağında YapılacaklarPanik atak 10–20 dakikada kendiliğinden geçer. Öldürmez, bayıltmaz, kalp krizi değildir.
- Progresif Kas Gevşemesi (PMR)Kaslarınızı sistematik olarak gerip gevşetin; 15 dakikada derin gevşeme sağlar.
OKB 3
- OKB'yi AnlamaOKB'de obsesyon ve kompulsiyon birbirini besleyen bir kısır döngü oluşturur. Yüksek doz SSRI ve ERP terapisi ile tedavi edilebilir.
- Obsesif Düşüncelerle Başa ÇıkmaOKB'si olan kişiler sıklıkla "bu düşünce aklıma geldi, demek ki kötüyüm/tehlikeliyim" tuzağına düşer. Bu, OKB'nin en büyük yalanıdır.
- ERP: Maruz Kalma ve Tepki ÖnlemeERP, OKB'nin altın standart tedavisidir.
TSSB 2
- Travma Sonrası Stres BozukluğuTSSB, hayatı tehdit eden veya dehşet verici bir olayın ardından gelişen bir sinir sistemi tepkisidir. Zayıflık değildir; beynin normal tepkisidir.
- Flashback ve Topraklama TeknikleriFlashback anında beyniniz "şimdi" ile "o gün" arasında ayrım yapamaz. Göreviniz beyne şimdiki anı hatırlatmaktır.
Bipolar 3
- Duygudurum TakibiHer gün 1 dakika ayırarak duygudurum, uyku, enerji, ilaç ve tetikleyicileri not edin; 2–3 ay sonra örüntüler belirir.
- Bipolar Bozukluğu AnlamaBipolar bozukluk, duygudurumun anormal şekilde yükseldiği (mani/hipomani) ve düştüğü (depresyon) dönemlerle seyreden kronik bir hastalıktır.
- Epizod Uyarı İşaretleri — Hemen Haber VerinMani/hipomani ve depresyon dönemlerinin erken uyarı işaretleri. Bir işaret görürseniz 24–48 saat içinde haber verin.
Uyku 1
DEHB 2
Bağımlılık 2
- Alkol / Madde Kullanım BozukluğuBağımlılık bir ahlaki zaaf ya da "irade eksikliği" değildir; beynin ödül sisteminin (nukleus akkumbens, dopamin) işleyişini bozan kronik bir tıbbi hastalıktır.
- Geri Dönmeme (Relapse Prevention)Bırakmak zordur; bıraktıktan sonra sürdürmek ayrı bir çaba ister. Tetikleyiciler, HALT kuralı, craving ile başa çıkma ve acil plan.
Yeme Bozukluğu 2
Sınırda KB 2
- Sınırda Kişilik Bozukluğunu Anlama (BKB)Sınırda Kişilik Bozukluğu (Borderline Personality Disorder — BKB); duygu düzenleme, ilişkiler, kimlik ve dürtüsellik alanlarında yaşanan zorluklarla tanımlanır.
- Duygu Düzenleme TemelleriBKB'de duygular hızlı gelir, yüksek şiddette yaşanır ve uzun sürer. Amaç dalgayı bastırmak değil, içinden batmadan geçmektir.
Psikotik Bozukluk 2
- Şizofreniyi / Psikotik Bozukluğu AnlamaŞizofreni, beyin kimyasındaki (özellikle dopamin) bozuklukla seyreden kronik bir hastalıktır. "Çift kişilik" değildir; bu yaygın bir yanlış bilgidir.
- Relaps (Atak) Uyarı İşaretleriAtağın belirtileri genellikle günler-haftalar içinde yavaş yavaş gelir. Erken yakalamak atağı önleyebilir.