Hastalıklar
Çalışılan başlıca hastalıklar
Aşağıdaki başlıklar tanı gruplarına göre düzenlenmiştir. Her sayfa; tanı ölçütleri, belirtiler, yaygınlık, nedenler, tedavi seçenekleri ve kaynakça içerir. Listede yer almayan bir güçlük yaşandığında da değerlendirme yapılır.
Hangi yakınmalarla başvurabilirsiniz?
Başvurmak için bir tanı adı bilmeniz gerekmez. Aşağıdaki durumların herhangi biri birkaç haftadır sürüyor ve günlük hayatınızı etkiliyorsa, psikiyatrik değerlendirme uygun bir ilk adımdır:
- Sürekli kaygı, huzursuzluk, gerginlik; aniden gelen çarpıntı ve nefes darlığı atakları
- İsteksizlik, keyif alamama, çökkünlük, umutsuzluk; uyku ve iştahta belirgin değişiklik
- Zihinden atılamayan düşünceler, tekrarlanan kontrol ya da temizlik davranışları
- Alkol, sigara, kumar ya da ekran kullanımının kontrolden çıktığı hissi
- Zor bir olayın ardından geçmeyen kâbuslar, irkilme, kaçınma
- Uykuya dalamama, sık uyanma; dikkat ve odaklanma güçlüğü
- Bedensel bir hastalıkla birlikte ortaya çıkan ruhsal zorlanma
Kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşünceleriniz varsa beklemeyin: 112'yi arayın ya da en yakın acil servise başvurun.
33 başlık · 12 tanı grubu
Anksiyete bozuklukları 6
- Agorafobi Agorafobi; kaçmanın zor ya da yardımın ulaşılamaz olabileceği durumlarda (toplu taşıma, kalabalık, açık/kapalı alanlar) yoğun korku ve kaçınmayla giden, yaygın ve tedavi edilebilir bir anksiyete bozukluğudur.
- Özgül Fobi Özgül fobi; belirli bir nesne ya da duruma (yükseklik, uçak, kan, hayvanlar) karşı, gerçek tehlikeyle orantısız, yoğun ve sürekli bir korkuyla giden, kaçınmaya yol açan ve tedavi edilebilir bir anksiyete bozukluğudur.
- Panik Bozukluğu Panik bozukluğu; tekrarlayan ve beklenmedik panik ataklarıyla giden; çarpıntı, nefes darlığı gibi belirtiler ve "yeniden atak" korkusuyla seyreden, yaygın ve tedavi edilebilir bir anksiyete bozukluğudur.
- Sosyal Anksiyete Bozukluğu (Sosyal Fobi) Sosyal anksiyete bozukluğu (sosyal fobi); olumsuz değerlendirilme, utanç ya da rezil olma korkusuyla sosyal ve performans durumlarından kaçınmaya yol açan, yaygın ve tedavi edilebilir bir anksiyete bozukluğudur.
- Yaygın Anksiyete (Kaygı) Bozukluğu Yaygın anksiyete bozukluğu (kaygı bozukluğu); en az altı ay süren, kontrol edilmesi güç sürekli endişeyle giden, huzursuzluk, yorgunluk, kas gerginliği ve uyku sorunlarının eşlik ettiği yaygın ve tedavi edilebilir bir ruhsal hastalıktır.
- Yetişkinlerde Ayrılık Anksiyetesi Bozukluğu Yetişkinlerde ayrılık anksiyetesi (ayrılık kaygısı) bozukluğu; bağlanılan yakınlardan ayrılmaya karşı aşırı korku ve sıkıntıyla giden; yalnızca çocuklukta değil erişkinlikte de görülebilen, tedavi edilebilir bir anksiyete bozukluğudur.
Duygudurum bozuklukları 4
- Bipolar Bozukluk (İki Uçlu Bozukluk) Bipolar bozukluk; ruh hâli, enerji ve etkinlik düzeyinde belirgin dalgalanmalarla (mani/hipomani ve depresyon dönemleri) giden, genellikle genç erişkinlikte başlayan ve tedaviyle yönetilebilen bir duygudurum hastalığıdır.
- Depresyon (Majör Depresif Bozukluk) Depresyon (majör depresif bozukluk); çökkün ruh hali, ilgi/istek kaybı ve uyku-iştah-enerji değişiklikleriyle giden, yaygın ve tedavi edilebilir bir ruhsal hastalıktır. Belirtileri, nedenleri ve tedavi yöntemleri hakkında kanıta dayalı bilgi.
- Distimi (Kronik Depresyon, Süregen Depresif Bozukluk) Distimi (kronik depresyon, süregen depresif bozukluk); en az iki yıl süren, uzun soluklu bir çökkünlük durumudur. Majör depresyondan farkı, belirtileri ve tedavisi.
- Premenstrüel Disforik Bozukluk (PMDD) Premenstrüel disforik bozukluk (PMDD); adet öncesi günlerde ortaya çıkıp adet başlayınca gerileyen; yoğun sinirlilik, çökkünlük, kaygı ve duygusal dalgalanmalarla giden döngüsel ve tedavi edilebilir bir durumdur.
Obsesif kompulsif ve ilişkili bozukluklar 2
- Beden Dismorfik Bozukluğu (Beden Algı Bozukluğu) Beden dismorfik bozukluğu (beden algı bozukluğu, BDB); görünümde başkalarının fark etmediği bir "kusura" yönelik yoğun meşguliyet ve yinelemeli davranışlarla giden; estetik girişimlerle çoğu zaman düzelmeyen; psikoterapi ve gerektiğinde ilaçla tedavi edilebilen bir hastalıktır.
- Obsesif-Kompulsif Bozukluk (OKB) Obsesif-kompulsif bozukluk (OKB); istem dışı gelen sıkıntı verici düşünceler (obsesyonlar) ve bunları azaltmak için yinelenen davranışlarla (kompulsiyonlar) giden, yaygın ve tedavi edilebilir bir ruhsal hastalıktır.
Travma ve stresle ilişkili bozukluklar 3
- Akut Stres Bozukluğu Akut stres bozukluğu; ağır bir travmanın hemen ardından (ilk ay içinde) ortaya çıkan; yeniden yaşama, kaçınma, kopukluk ve aşırı uyarılmışlık belirtileriyle giden, tedavi edilebilir bir durumdur.
- Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) Travma sonrası stres bozukluğu (TSSB); ölüm tehdidi, ciddi yaralanma veya cinsel şiddet içeren bir travmatik olayın ardından olayın yeniden yaşanması, kaçınma, olumsuz düşünce-duygudurum ve aşırı uyarılmışlıkla giden, tedavi edilebilir bir ruhsal hastalıktır.
- Uyum Bozukluğu Uyum bozukluğu; belirlenebilir bir stres kaynağının ardından ortaya çıkan; stresörün niteliği dikkate alındığında beklenenden belirgin düzeyde sıkıntı yaratan duygusal ya da davranışsal tepkilerle giden, yaşamı ve işlevselliği etkileyen, tedavi edilebilir bir durumdur.
Bağımlılıklar 6
- Alkol Kullanım Bozukluğu (Alkol Bağımlılığı) Alkol kullanım bozukluğu; alkol üzerindeki denetimin kaybı, güçlü içme isteği ve zararlarına rağmen kullanımın sürmesiyle giden; tolerans ve yoksunluğun da eşlik edebildiği, tedavi edilebilir tıbbi bir durumdur.
- Esrar (Kannabis) Kullanım Bozukluğu ve Esrarı Bırakma Esrar bağımlılığı (kannabis kullanım bozukluğu); esrar kullanımı üzerindeki denetimin kaybı, güçlü kullanma isteği ve zararlarına rağmen kullanımın sürmesiyle giden, tedavi edilebilir bir bağımlılıktır. Yoksunluk belirtileri ve bırakma süreci.
- Kumar Oynama Bozukluğu (Kumar Bağımlılığı) Kumar bağımlılığı (kumar oynama bozukluğu); yaşama, ilişkilere ve maddi duruma zarar vermesine rağmen kumar ya da bahis oynamayı sürdürmeyle giden, tedavi edilebilir bir davranışsal bağımlılıktır. Belirtileri, tedavisi ve nereye başvurulacağı.
- Opioid (Eroin ve Ağrı Kesici) Kullanım Bozukluğu Opioid bağımlılığı; eroin ya da ağrı kesici opioidlerin kullanımı üzerindeki denetimin kaybı ve zararlarına rağmen kullanımın sürmesiyle giden; etkili, hayat kurtaran tedavileri olan tıbbi bir durumdur.
- Sigara Bağımlılığı ve Sigara Bırakma Sigara (tütün) bağımlılığı; nikotine karşı tolerans, yoksunluk ve güçlü içme isteğiyle giden tıbbi bir durumdur. Sigara bırakma yöntemleri, ilaç ve davranışsal destek, bırakma süreci ve yoksunluk belirtileri.
- Uyarıcı Madde (Kokain, Metamfetamin) Kullanım Bozukluğu Kokain, metamfetamin ya da amfetamin türü uyarıcı maddelere bağımlılık; kullanım üzerindeki denetimin kaybı ve zararlarına rağmen kullanımın sürmesiyle giden, tedavi edilebilir bir bağımlılıktır.
Nörogelişimsel bozukluklar 1
Uyku bozuklukları 1
Beslenme ve yeme bozuklukları 2
- Bulimia Nervoza Bulimia nervoza; kontrol kaybı hissiyle giden tıkınma dönemlerini kilo almayı önlemeye yönelik telafi davranışlarının izlediği, tedavi edilebilir bir yeme bozukluğudur.
- Tıkınırcasına Yeme Bozukluğu (Binge Eating) Tıkınırcasına yeme bozukluğu (binge eating); kontrol kaybı hissiyle giden tekrarlayan aşırı yeme dönemleriyle seyreden, telafi davranışlarının bulunmadığı, tedavi edilebilir bir yeme bozukluğudur. Yeme bozukluğu tedavisi ve hangi doktora gidileceği.
Somatik belirti ve ilişkili bozukluklar 2
- Hastalık Kaygısı Bozukluğu (Hipokondri) Hastalık kaygısı bozukluğu (hipokondri, eski adıyla hipokondriazis); bedensel belirti az ya da yokken ciddi bir hastalık kapma/olma korkusuyla giden, tedavi edilebilir bir durumdur.
- Somatik Belirti Bozukluğu (Psikosomatik Yakınmalar) Somatik belirti bozukluğu (somatizasyon, psikosomatik yakınmalar); bedensel belirtilerin sürekli sıkıntı yaratması ve bunlara yönelik aşırı düşünce, kaygı ve davranışların eşlik etmesiyle giden, tedavi edilebilir bir durumdur.
Kişilik bozuklukları 4
- Antisosyal Kişilik Bozukluğu Antisosyal kişilik bozukluğu; başkalarının haklarına ve toplumsal kurallara karşı süregelen bir umursamazlık ve ihlal örüntüsüyle giden; tanısı için 15 yaşından önce davranım bozukluğu kanıtı gereken bir kişilik bozukluğudur.
- Narsisistik Kişilik Bozukluğu Narsisistik kişilik bozukluğu; büyüklenmecilik, beğenilme ihtiyacı ve empati güçlüğüyle giden; bazı kişilerde eleştiriye duyarlılık ve özsaygıda kırılganlığın eşlik edebildiği, uygun psikoterapiyle iyileşebilen bir kişilik bozukluğudur.
- Obsesif-Kompulsif Kişilik Bozukluğu (OKKB) Obsesif-kompulsif kişilik bozukluğu (OKKB); düzen, kurallar, aşırı mükemmeliyetçilik ve denetim üzerine katı bir örüntüyle giden; OKB'den farklı, uygun destekle iyileşebilen bir kişilik bozukluğudur.
- Sınırda (Borderline) Kişilik Bozukluğu Borderline kişilik bozukluğu; ilişkilerde, benlik algısında ve duygularda belirgin dalgalanmalar, dürtüsellik ve terk edilme korkusuyla giden; uygun psikoterapiyle yüksek oranda iyileşen bir ruhsal durumdur.